شهرمن و مشاهیر
دهنشيني و استقرارهاي روستايي، سرآغاز پيدايش شهرهاي قديم بوده است. شهر كهنسال ميبد نيز در روند تكامل تاريخي روستاها و آباديهايي پديد آمد كه پيش از پيدايش شهر در اين منطقه پا گرفته بودند با اين تفاوت كه روستاهاي اوليه منطقه در نتيجه شرايط مساعد جغرافيايي و بوم شناختي شكل گرفتند. نتايج بررسيهاي كارشناسي نشان ميدهد مهمترين عامل در پيدايش شهرقدیم میبد , عوامل سیاسی و اداری بوده است . اين يك نكته تاريخي و جامعه شناختي است كه اصولا شهر در ايران پديدهاي سياسي بوده و تاثير عوامل اقليمي و جغرافيايي در پيدايش شهرها، همواره در مراحل بعدي قرارمی گرفته است . به شهادت تاريخ، شهرهاي باستاني ايران به طور عمده داراي خصيصهاي سياسي بوده و با سازمان حكومتي پيوند داشتهاند به گونهاي كه عملا به نوعي كلنيهاي اداري - نظامي تبديل ميشدند. بررسي ساخت و سازوارهاي شهر قديم ميبد تركيبي را به دست ميدهد كه با نظام شهرسازي باستاني ايران كاملا انطباق دارد و خود نشانگر آن است كه در طرحريزي شهر قديم ميبد از الگو و نقشههاي سنجيدهاي استفاده شده كه اغلب در شهرسازي ايران باستان متداول بو ده است . جامعهشناسان و دانشمندان تاريخشناس در مورد شهرنشيني و پيدايش شهر عواملي را برشمردهاند كه در بررسي ويژگيهاي شهرنشيني در ميبد نيز مصاديقي از آنها يافت ميشود. همچنين آثاري از شهرسازي باستاني در اين شهر به جاي مانده كه شبكه راهها، قناتهاي چند هزار ساله، وجود بقاياي صنايع بسيار كهن از جمله گداخت فلزات و سفالگري و نيز بنيادهاي ديني و مذهبي و تاسيسات شهری از آن جمله اند . شاخصترين اثر باقيمانده از شهرسازي قديم در ميبد، «نارين قلعه» است. پلان مدور و ارزشهاي نظامي اين قلعه يادآور دژها و استحكاماتي است كه در دورههاي پرماجرا و كشمكشهاي داخلي بين قبايل پارت و ماد در ايران ساخته شده است. از ديدگاه شهرسازي و معماري «نارين قلعه»، سلسلهاي متواتر از ساختوسازهاي مسكن و ديگر تاسيسات شهري و استحكامات دفاعي و نظامي را نشان ميدهد كه بارها مرمت و بازسازي شده است. اين مرمتها، بخشهاي زيرين و كهنهتر را از گزندهاي گوناگون مصون داشته و تنوع سبكهاي ساختمان و متفاوت در اندازههاي خشتها، سير تاريخي بنا را به وضوح نشان ميدهد. بخش اصلي يا مركز شهرهاي قديم را «شارستان» يا شهرستان ميناميدند و آن قسمتي از شهر بود كه درون حصارها و خندقهاي اطراف آن محصور ميشد و از طريق چند دروازه به بيرون راه داشت. عناصر عمده شهر مانند ارگ، آتشكده، ديوان خانه، بازار، مسجد جامع، مدارس و كارگاههاي مختلف در اين منطقه جاي ميگرفتند. همچنين شهرهاي قديم بر بنيان نظام طبقاتي داراي محلههاي مسكوني جداگانه براي طبقههاي اجتماعي يا خرقههاي مختلف مذهبي بود. محدوده شارستان به طور عمده محل زندگي حكمرانان، ديوانيان، نظاميان، اشراف، كاهنان و كاركنان امور مذهبي و برخي پيشهوران شهر بود. شبها دروازه شهر را ميبستند و پاسداراني مسئوليت مراقبت از امنيت شهر را بر عهده داشتند. محوطه شارستان ميبد در زمان ساسانيان در موقعيت و بستر مناسبي بر بلندي جنوب اين شهر و همجوار با شاهراه باستاني ري - كرمان در يك چهار ديواري بزرگ ساخته شد به گونهاي كه كهندژ نارين قلعه و چند پاره آبادي را در بر گرفت. اين شهر رادرشهرسازي سنتي ايران«شهرهاي قلعه ای » می نامند . «حمدالله مستوفي» در قرن هشتم هجري در توصيف ميبد نوشته است: «شهري است كوچك و دورقلعه ی آن چهار هزار گام است .» اين جملهها در واقع وصف محدوده حصار بست شارستان بوده و امروز نيز قابل پيمايش است: «حدود چهار هزار متر بر اساس يك باور ايراني، شهرهاي قديم را به گونهاي ميساختند كه چهار دروازه رو به چهار سوي جهان داشته باشد. شارستان ميبد هم در آغاز چهار دروازه در چهار سوي شهر داشته است. دو شاهراه (شاه كوچه) به صورت دو محور اصلي كه از دروازهها آغاز ميشده، در مركز شهر يك چهارراه و ميدان پديد آورده و مسجد جامع نيز در همين محل جاي گرفته است. موسسههاي ديواني، آموزشي و مذهبي و قسمتي از بازار نيز در اين ناحيه مركزي مستقر بودهاند. بر اساس نقشههاي تاريخي نارين قلعه در جنوب شرقي و كارگاههاي سفالگري در جنوب غربي شهرستان مستقر بودهاند. در همين محدوده نيز گروههاي «همپيشه» در چند محل گرد آمده بودند. سفالگران در «محله بالا»، كشاورزان در «محله كوچك» و صاحب منصبان ديواني، مذهبي در محوطه مركزي شهر سكونت داشتند. بخش عمده محوطههاي شمالي و شمال شرقي شهر را باغها ميپوشانده و اين تركيب فضايي هنوز هم تا اندازه ای پایدار مانده است . در ايران پس از اسلام، بسياري از بيروندها، محل استقرار سپاهيان و اردوگاههاي مسلمانان بود. در اين دوره مسجدهاي جامع در اين مناطق شكل گرفته و اهميت مركز محصور شهر را تحت شعاع فعاليتهاي خود قرار دادند. بيروندها از همان ابتدا با حيات اقتصادي شهرها، پيوندي تنگاتنگ داشتهاند و ساكنان شهر به توليدات كشاورزي و دامي اين مناطق وابسته بودند. بيروندها در شهر قديم ميبد اغلب متشكل از آباديهاي معتبري بوده كه قدمت پيشينه برخي از آنها به اندازه خود شهر است. فيروزآباد، مهرجرد، بيده و بارجين از اين دسته هستند. یک روزکه پیغمبردرگرمی تابستان همراه علی میرفت درسایه ی نخلستان دیدندکه زنبوری ازلانه ی خودزدپر آهسته فرودامدبردامن پیغمبر بوسیدعبایش دور قدمش پر زد برخاک کف پایش صد بوسه ی دیگرزد پیغمبرازاوپرسید آهسته بگوجانم طعم عسلت از چیست هرچند که می دانم زنبورجوابش داد تا نام توراگویم گل می کند ازنامت صد غنچه به کندویم چون نام تورا هرشب چون گل به بغل دارم هرصبح که برخیزم درسینه عسل دارم از قند وشکربهتربهترزنبات است این طعم عسل ازمن نیست طعم صلوات استاین ای هستی محض
جمعه ها با شمیم وجود تو جان می گیرد و هستی می یابد موعود من! تا کی باید شمع های سپید و سبز جمعه را یکی یکی روشن سازم و به امید این که تو بیایی و نسیم وجودت این شمع های ظاهری را خاموش سازد. ای خورشید فروزان! هنوز به انتظاریم تا از کناره های افق، نور وجودت پدیدار گردد و گرمابخش وجود یخ زده مان شود. ای کاش همین جمعه بیایی آقا ... ای کاش فرهنگیان وجوانان و نوجوانان برای ساختن و سعادت و اعتلای نام ملت ایران و پیشبرد امور کشور اگر به جای رییسجمهور بودند: اولویت خود را انجام چه کاری قرار میدادند؟ با مسایل جهانی چگونه برخورد میکردند؟ برای ریشهکنی فقر و آبادانی ایران و خدمت به اقشار مختلف مردم چگونه برنامهریزی میکردند؟ در زمینه پیشرفت علمی، صنعتی و اقتصادی کشور چه اهدافی در نظر گرفته و برای دفاع از حقوق ملت ایران در عرصههای مختلف چه میکردند؟ ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار وعدة الابرار است. کنگره بزرگداشت وی در سال ۱۳۷۴ در میبد برگزار گردید. از زندگي او اطلاع زيادي در دست نيست. شهرت او به خاطر تفسير عرفاني او بر قرآن كريم به نام "كشف الاسرار و عده الابرار" است. او تفسير خواجه عبدالله انصاري را اساس كار خود قرار داده و آن را به پارسي شرح كرده است. رخشندهٔ اعتصامی مشهور به پروین اِعتِصامی (۱۲۸۵–۱۳۲۰) از زنان شاعر ایرانی متولد تبریز است. زندگی پروین اعتصامی زاده ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ ۱۷ مارس ۱۹۰۷در تبریز، درگذشت ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ ۴ آوریل ۱۹۴۱ فرزند یوسف اعتصامی (اعتصامالملک آشتیانی) فرزند میرزا ابراهیم آشتیانی فرزند ملا حسن فرزند ملا عبدالله فرزند ملا محمد فرزند ملا عبدالعظیم آشتیانی می باشد. مادرش اختر فتوحی (درگذشتهٔ ۱۳۵۲) فرزند میرزا عبدالحسین ملقب به مُقدّم العِداله و متخلص به "شوری از واپسین شاعران دوره قاجار، اهل تبریز وآذربایجانی بود.وی تنها دختر خانواده بود و چهار برادر داشت.او در شهر تبریز به دنیا آمد نام اصلی او "رخشنده" است. یوسف اعتصامی، پدر پروین نویسنده و مترجم بود. وی در آن زمان ماهنامه ادبی «بهار» را منتشر می کرد او در سال ۱۲۹۱ به همراه خانوادهاش از تبریز به تهران مهاجرت کرد؛ به همین خاطر پروین از کودکی با مشروطهخواهان و چهرههای فرهنگی آشنا شد و ادبیات را در کنار پدر و از استادانی چون دهخدا و ملک الشعرای بهار آموخت. در دوران کودکی، زبانهای فارسی و عربی را زیر نظر معلمان خصوصی در منزل آموخت. پروین اعتصامی عاقبت در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۲۰ در سن ۳۵ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری حصبه در تهران درگذشت و در حرم فاطمه معصومه در قم در مقبرهٔ خانوادگی به خاک سپرده شد.یکی از معروفترین آثار او که هم اکنون در کتاب فارسی قرار دارد شعر بلبل و مور است. روین برای سنگ مزار خود نیز قطعه اندوهباری سروده که هم اکنون بر لوح نماینده مرقدش حک شده است. اینکه خاک سیهش بالین است اختر چرخ ادب پروین است گر چه جز تلخی ز ایام ندید هر چه خواهی سخنش شیرین است صاحب آنهمه گفتار امروز سائل فاتحه و یاسین است دوستان به که ز وی یاد کنند دل بی دوست دلی غمگین است خاک در دیده بسی جان فرساست سنگ بر سینه بسی سنگین است بیند این بستر و عبرت گیرد هر که را چشم حقیقت بین است هر که باشی و ز هر جا برسی آخرین منزل هستی این است آدمی هر چه توانگر باشد چون بدین نقطه رسید مسکین است اندر آنجا که قضا حمله کند اره تسلیم و ادب تمکین است زادن و کشتن و پنهان کردن دهر را رسم و ره دیرین است خرم آنکس که در این محنت گاه خاطری را سبب تسکین است خواجه شمس الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷ – ۷۹۲ هجری قمری)، شاعر بزرگ سده هشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. بیشتر شعرهای او غزل هستند که به غزلیات حافظ شهرت دارند.او از مهمترین تاثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته میشود.در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبانهای اروپایی ترجمه شد و نام او بگونهای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگداشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار میشود.در ایران این روز را روز بزرگداشت حافظ نامیدهاند. 
با اينكه در پيدايش شهر قديم ميبد، احتمال يك سازماندهي حكومتي و عامل سياسي بسيار قوي است اما نقش آمادگيهاي اقتصادي و توان بهرهوري از محيط به ويژه كشاورزي و دامداري را در آغازشهرنشینی در این منطقه کویری نمی توان نادیده گرفت .
ميبد به رغم آنكه شهري كوچك و كم آوازه است، از نمونههاي نادر شهرهاي باستاني ايران محسوب ميشود كه هر چند بافت سنتي آن گزندهاي فراواني ديده اما هنوز ميتوان ساختار شهرسازي سنتي ايران را در آن تشخيص داد. اين شهر در 50 كيلومتري شمال غربي يزد در كنار راه تهران - بندرعباس قرار دارد و راهآهن تهران - جنوب از غرب آن ميگذرد.
شكه زندگي قبل از ما هم جريان داشته و ما را هم مانند ديگران در مسيرش با خود مي برد و اين در حالي است كه ما تازه در ابتداي يادگيري و كسب معلومات لازم براي زندگي هستيم و تنها اميدواريم كه روزي به همه ي جوانب دست پيدا كنيم ، پس بطور منطقي دانش ما هميشه عقب تر از زندگي است.
در اينجا به درسهايي از زندگي اشاره كرده ايم كه براحتي مي توانيد از آنها بهره بگيريد:
1- طبق گفته Richard Carlson " چيزهاي بي ارزش را نچشيد "،
اين بدان معني است كه خيلي از مردم خود را درگير استرس و به انجام رساندن كارهاي بي ارزش مي كنند كه در نهايت در مقابل اهداف اصلي زندگي ، هيچ ارزشي ندارند وقتي آنقدر خود را درگير اين مسائل كوچك مي كنيم ديگر جايي براي نيل به آرزوهايمان باقي نگذاشته ايم و از لحظات خود هيچ لذتي نمي بريم.
2-"زندگي غير قابل پيش بيني است " و ممكن است هر لحظه شما را در شيب وفراز قرار دهد " .
فقط بگوييد "هرگز" و بعد ببينيد چه اتفاقي مي افتد . براي مقابله با گره هايي كه زندگي در مسير شما قرار داده است ، تنها با ذهني باز و
خوش بين ، به آنها خوش آمد بگوييد !!
3- خسته كننده ترين واژه در هر زبان " من " است .
بله تصور اين است كه تكرار اين كلمه اعتماد به نفس را بالا مي برد. ولي خوب! بيشتر وقتها همه ي آن چيزيي كه در مورد خود با تكرار " من " توضيح و تعريف مي كنيد، واقعيت ندارد! اينكه يك نفر دائما" از خود و فضايل خود تمجيد و تفسير كند ، بسيار خسته كننده و يكنواخت است . اين حالت "خود محوري " است نه "اعتماد به نفس "
4-انسانيت مهم تر از ماديات است .
اهميت روابط اجتماعي بسيار مهم تر از درجات مادي است كه هر كدام از ما در
مسير آرزوها به آنها مي رسيم. بدون محبت و عشق و حمايت خانواده و دوستان در زندگي ، موفقيت هاي مادي ، خيلي لذت بخش نخواهد بود. با ايجاد تعادل در ملاك هاي برتري و ارزش هاي خود ، از ثبات زندگي بيشتري بهره خواهيد برد.
5- به غير از خودتان ، هيچ كس ديگر نمي تواند شما را راضي كند !
رضايت و راحتي ذهن شما تنها به عهده خودتان است ! بله ، روابط اجتماعي ، زندگيمان را پر بار تر مي كند ، اما خوب ، شايد اين روابط به تنهايي باعث
شادكامي و رضايت شما نشود.
6- درجه كمال و شخصيت
كمالات براي هر شخص زيباست . كلام و اعمال نيك ، به دنبال خود ، اعتماد و
اطمينان دوستان را در پي دارد . براي رسيدن به اين درجه ، تلاش كنيد .
7- بياموزيد كه خود ، ديگران و حتي دشمنان خود را ببخشيد.
انسان جايز الخطاست ، همه ما اشتباه ميكنيم ، ولي با كينه توزي و يادآوري صدمات گذشته ، تنها اين خودمان هستيم كه از زندگي لذت نمي بريم نه ديگران !!
8- "خنده" داروي هر "درد" است .
با خوشرويي و تبسم ، دردهاي خود را درمان كنيد.
9- تغذيه خوب ، استراحت ، ورزش و هواي تازه ، را فراموش نكنيد.
سلامتي خود را دست كم نگيريد . با رعايت اين نكات ، از وضعيت جسمي ايده آل خود ، لذت ببريد.
10- اراده اي مصمم ، شما را به هر چيزي كه مي خواهيد ، مي رساند .
هرگز تسليم نشويد و به دنبال رسيدن به آرزوها و اهداف خود تلاش كنيد.
11- تلويزيون ، ذهن ما را بيشتر از هر چيزي نابود مي كند !
از تلويزيون كناره گيري كنيد و با ورزش ، مطالعه و يادگيري ، ذهن خود را فعال كنيد.
12- شكست را بپذيريد .
هر كسي در زندگي ممكن است بارها و بارها شكست بخورد. شكست آموزنده است به ما ياد مي دهد كه چطور متواضع باشيم و راه درست تري را براي جبران آن انتخاب كنيم . توماس اديسون با شكستهاي متمادي توانست به هدف خود برسد ، او مي گفت :" من شكست نخوردم ، تنها ده ها هزار راه را امتحان كردم كه برايم مفيد نبود ! و به نتيجه نرسيد !"
13- از اشتباهات ديگران درس عبرت بگيريد .
يكي از بودائيات پير چنين مي گويد :" يك مرد دانا كسي است كه از اشتباهات خود درسي نيك بياموزد و اما داناتر كسي است كه از اشتباهات ديگران درس عبرت بگيرد".
14- از محبت به ديگران دريغ نكنيد .
زندگي كوتاه است و پايان آن نامعلوم . پس سعي كنيد محبت كنيد تا محبت ببينيد .
15- آنچنان زندگي كنيد كه گويي روز آخر عمرتان است !!!
همواره سعي كنيد بهترين و مهربان ترين همسر ، رفيق و حتي مهربانترين و بهترين رئيس باشيد ، تا زمان وداع با اين دنيا به دنيايي زيباتر دست يابيم.
ميبدي در نوبت اول به تفسير هر سوره- كه در اين تفسير آمده- مانند همه تفسيرهاي قديم فارسي، از نظر لغوي پرداخته است. در نوبت دوم، احكام، اخبار و آثار و نوادري را كه در آن باره ميان مفسران شهرت داشته، آورده و در نوبت سوم به تاويلات صوفيان درباره آيات پرداخته است
| яima |
❤-RïMå-❤
